Een .cue-bestand lezen als een gewone lijst met tijdcodes

Elke regel begint met een commandowoord. FILE noemt de audio waar de cue sheet over gaat. TRACK opent een genummerde regel, en de TITLE- en PERFORMER-regels eronder horen daarbij. INDEX geeft de positie: INDEX 01 is waar de track zelf begint, en een INDEX 00 daarvoor markeert een pregap, de aanloop die een cd-speler overslaat als je naar de track springt.

TITLE en PERFORMER vóór de eerste TRACK betekenen iets anders: het album en de albumartiest in plaats van een track. Daardoor lijkt een cue sheet soms één regel meer te bevatten dan hij heeft. Regels die met REM beginnen zijn commentaar, en zowel dj-software als rippers gebruiken die om er extra's in kwijt te kunnen — een datum, een genre, een ReplayGain-waarde — die geen enkel programma dat de cue sheet leest hoeft te begrijpen.

De tekencodering is het enige deel van een cue sheet dat niet vanzelf spreekt. Geen enkel veld vermeldt welke codering is gebruikt, dus een cue sheet met accenten in de namen kan UTF-8 zijn, UTF-16 of een oude eenbyte-codering, en wie hem leest moet het uit de bytes afleiden. Als de gok hier terugvalt op de oude lezing, staat dat bij het resultaat, want daar kunnen letters met accenten verkeerd komen te staan.

INDEX-tijden staan als MM:SS:FF, en FF zijn CD-frames — vijfenzeventig per seconde, de kleinste eenheid waarop een audio-cd aan te spreken is. 01:30:37 is dus één minuut, dertig seconden en zevenendertig vijfenzeventigsten: 90,49 seconden, vrijwel precies één minuut dertig en een halve seconde. Gelezen als honderdsten zou het 90,37 zijn. Dat kleine verschil houdt de vergissing in stand: de twee lezingen schelen nooit meer dan ongeveer een kwart seconde, dus de verkeerde ziet er aannemelijk uit.

Er is één herkenningspunt. Frames lopen van 00 tot 74, dus een derde veld van 75 of hoger kan geen geldig aantal frames zijn. Staan er in het bestand voor je waarden in de tachtig of negentig, dan heeft iets honderdsten in een framesveld geschreven, en dat zijn geen cue-tijden, wat de extensie ook zegt.

De andere verrassing zit in het minutenveld. Dat stopt niet bij negenenvijftig, en er is geen urenveld om in over te lopen, omdat de notatie de verstreken minuten vanaf het begin van de audio telt in plaats van de klok aan te geven. Een opname van twee uur leest volkomen terecht 122:15:00. Programma's die twee cijfers verwachten, of een bereik van 00 tot 59, weigeren zo'n bestand of vouwen het tweede uur over het eerste heen. Alleen het secondenveld houdt echt op bij negenenvijftig.

De notatie is een stuk ouder dan dj-software. Exact Audio Copy, CDRWIN en Nero schrijven alle drie cue sheets, omdat een cue sheet de manier is waarop de trackgrenzen van een cd bewaard blijven zodra die cd één lang audiobestand is geworden. Ze lezen precies als een cue sheet uit een dj-recorder, en het maakt hier niet uit welk programma hem geschreven heeft.

Eén vorm gedraagt zich anders, en die komt vrijwel alleen van rippers. Is de cd naar één bestand per track geript, dan staat er voor elke track een FILE-regel in de cue sheet, en is elke INDEX een positie binnen zijn eigen bestand in plaats van binnen één doorlopende opname. Bijna allemaal lezen ze 00:00:00, dus een onnadenkende omzetting zet elke regel op nul.

Verwijst een cue sheet naar meer dan één audiobestand, dan krijg je dat te horen, met het aantal erbij, in plaats van een lijst die stilzwijgend nergens op slaat. Herstellen zou betekenen dat de lengte van alles vóór elk bestand bij elkaar wordt opgeteld, en daar is de audio voor nodig: lengtes zijn nu juist wat een cue sheet niet bevat. Een rip naar één bestand, of een dj-opname, is één FILE met veel INDEX-regels en heeft dat allemaal niet nodig.

Een cue sheet noemt tracks en zegt waar elke track begint. Meer is het niet. Er staan geen eindtijden en geen lengtes in: de lengte van een track is de volgende starttijd min de zijne, en de laatste heeft er helemaal geen, tenzij de audio erbij is om te meten. Over het geluid zelf staat er evenmin iets in — geen tempo, geen toonsoort, geen golfvorm, en geen manier om vast te stellen dat de audio die erin genoemd wordt dezelfde is als die jij hebt.

Alles wat de recorder of de ripper geen naam kon geven, komt binnen onder een genummerde plaatsvervanger, dus een cue sheet zonder ook maar één TITLE-regel wordt Track 1, Track 2, Track 3 met prima tijden ernaast. Dat is het ene resultaat dat kapot lijkt en het niet is: de tijden zijn overgekomen, de namen hebben nooit bestaan.

Het gat dat het meest uitmaakt zit aan de andere kant. Een cue sheet valt niet uit audio te maken. Heb je een opname en geen cue sheet, dan luistert hier niets ernaar om uit te zoeken wat er speelt — dat is akoestische vingerafdrukherkenning, en dat doet deze tool niet.